تعریف قرارداد الکترونیکی

قراردادهای الکترونیکی، قراردادهاییمی باشند که مراجل انعقاد آنها یعنی تنظیم، مطالعه و امضا در فضای سایبری صورت  میپذیرد. این قراردادها برای رؤیت و التزام، نیازی به نسخه کاغذی و فیزیکی یا امضای سنتی ندارند و می‌توان صرفا با انتخاب یک گزینه و یا تیک الکترونیکی مبنی بر موافقت، رضایت خود را نسبت به آن مفاد خاص اعلامکنید.

هم جنین می توانیم قراردادهای الکترونیکی از نوع قراردادهای الحاقی نیز به حساب آوریم، قراردادهای الحاقی، آن دسته قرارداد هایی هستند که از سوی یک طرف برای امضاء به طرف دیگر ارائه یا تحمیلمی گردد.

قراردادهای مشتریان با بانک‌ ها، بیمه، خدمات آنلاین، فروشگاه های مجازی و… از نوع قرارداد های الحاقی می باشند که به طور معمول مشتری حق چانه ‌زنی در خصوص مفاد و بندهای آن ندارد.

اعتبار قرارداد های الکترونیکی

وقتی یک قرارداد را به شکل الکترونیکی منعقد می شود، چگونه می‌توان از اعتبار حقوقی و قضایی آن مطمئن شد؟ اصلاً آیا این نوع از قرارداد ها معتبر است؟

بله! قانون‌ گذار در قانون تجارت الکترونیکی، ماده2 بند ص، عقد از راه دور یا Distance Contract را پذیرفته است.

مطابق این بند، عقد از راه دور را به شرح زیر تعریف کرده است:

عقد از راه دور، به معنای ایجاب و قبول راجع به کالاها و‌ خدمات بین تأمین کننده و مصرف کننده با استفاده از وسائل ارتباط از راه دور می باشد.

در نتیجه قراردادهای الکترونیکی که در آن مصرف کننده کالا یا خدمات با استفاده از رایانه، تلفن همراه و… در وبسایت و… موافقت خود را با شرایط فروشنده و تامین کننده اعلام می نماید، هم از نظر قانونی و هم از نظر محاکم معتبر است.

تفاوت مهم قراردادهای الکترونیکی با سنتی

 در نظر بگیرید در مقایسه با فرآیندهای الکترونیکی ، تهیه، چاپ و ارسال اسناد به صورت کاغذی برای مشتریروند کار تا حدودی کند می شود، وافزایش هزینه ها را درپیدارد.

فرض کنید می خواهید یک قرارداد را با مشتری خود منعقد نمایید و او نمی تواند حضوری برای امضای قرارداد اقدام کند.

شما اقدام به تنظیم و ارسال قرارداد از طریق پست می کنید که چندین روز زمان می برد.

سپس مشتری نیز به بررسی قرارداد مشغول می گردد، که این مسئله هم زمان خاص خود را می طلبد.

سپس در صورت امضا برای شما پست می کنند.

ببینید برای انعقاد قرارداد بصورت سنتی چه میزان زمان از دست می رود اما قراردادهای الکترونیکی این مشکل را برطرف کرده است.

شما می توانید به راحتی قرارداد الکترونیکی را تنظیم نمایید و در قالب صفحات وب به مشتری ارائه کنید.

با قرار دادن دکمه موافقم و تایید می کنم انعقاد آن را به سرانجام می رسد.

شما حتی با این روش می توانید سریعاً نسبت به روزسانی قراردادهای خود در صورت لزوم اقدام نمایید.

مطمئناً با استفاده از این قراردادها خطاهای انسانی کاهش پیدا می کند.

امکان دستکاری در قراردادهایی که بر روی کاغذ منعقد می گردد در هر زمانی وجود دارد.

در صورتی که در قراردادهای الکترونیکی این مشکل وجود ندارد.

در اختیار دادن نسخه ای از قرارداد بلافاصله بعد از منعقد شدن به مشتریان برای آنها بسیار جذاب است و در اعتمادسازی آنها نقش بسیار مهمی دارد.

بندهای مهم قرارداد‌های الکترونیکی

قراردادهای الکترونیکی مثل قرارداد های عادی در نظام ‌های حقوقی، دارای موضوعاتی مختلف و متنوع است، به طور مثال ممکن است قراردادی الکترونیکی با موضوع خرید و فروش کالا یا خدمات از یک فروشگاه اینترنتی یا استارتاپی باشد، یا ممکن قرارد‌اد های محرمانگی اطلاعات و حریم خصوصی برای ثبت نام در یک سایت به صورت الکترونیکی تنظیمگردند.

در واقع نوشتن بند های قرارداد‌های الکترونیکی، مانند نوع سنتی قرارداد، بسته به موضوع و هدف طرفین قرارداد متفاوتمی باشند، و نمی‌توان به دلیل الکترونیکی بودن شکل قرارداد، قاعده‌ای عمومی در این باره وضع کرد؛ اما مسائلی هستند که در هر نوع از قرارداد ثابت است، مانند بند موضوع قرارداد، مدت قرارداد، مبلغ قرارداد، مشخصات طرفین، محرمانگی اطلاعات، حل و فصل اختلافات، فورس ماژور، تعهدات طرفین قرارداد و… که می‌توانند در قراردادهای الکترونیکی نیز به کار گرفته شوند.

نکات مهم

مسئله ای که حائز اهمیت می باشد، این است که این قراردادها باید در چارچوب قانونباشد تا بتوان به آن اعتماد کرد .

اما قراردادهای الکترونیک برای اینکه به امضا طرفین برسد نیازینمی باشد به صورت حضوری باشد .

البته در صورتی که قوانین حاکم بر انعقاد قراردادها رعایت شود.

همچنین توجه داشته باشید صرفاً به دلیل اینکه قراردادها الکترونیکی می باشندو به امضای حضوری طرفین رسیده است دلیل بر عدم اعتبار آن نیست.

طبق قوانین حقوقی که در کشورمان به ثبت رسیده است قراردادهای الکترونیکی از اعتبار حقوقی لازم برخوردار هستند .

به طور کلی این قراردادها امری رضایی تلقی می شود که افراد می توانند از آن استفاده نمایند.

در صورتی که به گونه ای باشند که نیاز به امضا رسمی و یا شرایط دیگر نیاز داشته باشد باید اقدام به تهیه امضای الکترونیکی نمایید.

زیرا بعضی از این قراردادها بدون امضای الکترونیک هیچ گونه اعتباری ندارند.